|
Laatst woonde ik een optreden bij van de Vlaamse zanger Willem Vermandere, een man die als geen ander de ziel van het katholieke volk in de zuidelijke Nederlanden weet te vertolken maar tegelijk alle kerksheid overstijgt. In plaats van het oude liedje van de moraal en de dogmatiek zingt hij al vele jaren het liedje van de liefde en drijft met milde humor de spot met alle Roomse (schijn)heiligheid. Tussendoor vertelt hij uit het leven gegrepen ontroerende verhalen, bizarre fabels en diepzinnige parabels. Deze keer stelde hij zijn publiek de vraag: ‘Waar is God?’
Vroeger, toen hij nog bij de paters naar school ging, ja, toen wist hij dat wel. God was in het tabernakel: een prachtig verguld of verzilverd kluisje op of achter het altaar, waar de hostie in bewaard werd. Die hostie, die was door de magische woorden van de consecratie tijdens de Mis veranderd in het lichaam van Christus. En Christus was één van de drie goddelijke personen. Dus God woonde in het tabernakel. Af en toe deed de pastoor het kluisje open en haalde de monstrans te voorschijn, met die hostie erin. God werd dan even aan het kerkvolk getoond. Daarna werd God teruggezet in het tabernakel, en ging de deur weer op slot. Alleen de pastoor had de sleutel.
Op een dag, zo zei Willem Vermandere, moet de pastoor het deurtje per ongeluk open hebben laten staan. En toen is God ontsnapt. Nu weet niemand meer waar hij gebleven is. Je kunt hem eigenlijk overal tegenkomen.
Bij voorbeeld in je dromen, zou Jung daaraan toevoegen. Hij schreef: ‘Het zou blasfemie zijn om te beweren dat God zich overal zou kunnen openbaren, alleen juist niet in de menselijke ziel.’ Omdat Jung had ervaren dat religieuze taal in wetenschappelijke kringen als ‘een onbehoorlijkheid’ werd beschouwd gebruikte hij als psychiater het woord God echter bij voorkeur niet. Hij sprak liever over ‘het numineuze’, die geheimzinnige ons overstijgende kracht die onder meer werkzaam is in ons onbewuste.
 |
